बिहानदेखि साँझसम्म, उही मुद्रा, उही आसन,
मुख बाएर बस्नुपर्ने, यिनको मुख्य राशन !
न पसिना बगाउनु छ, न त श्रमको केही नाता,
“आँ ऽऽऽऽऽ” भन्दै बस्छन् सधैँ, अरूकै भरमा खाता ।
प्रेत आत्मा झैँ भेष बोकी, तृप्त हुँदैन त्यो प्राण,
लोभैलोभमा फसेर, गुमाउँछन् आफ्नो मानसम्मान !
आफ्नो काम छाडी यिनको, ध्यान अर्कैतिर हुन्छ,
जहाँ अवसर देख्यो, त्यतै लालचको आँधी चल्छ ।
पदमा बस्छन् रमरम गरी, ज्ञान छैन केही पनि,
काम गर्ने सोच छैन, मतलब छैन सिन्को पनि !
कुर्सी मात्र ओगटेर, स्वार्थतिर मात्र ताक्ने,
भागबन्डा खान पाए, दगुर्छन् यी दाउ थाप्ने ।
एकपटक खाइसकेपछि, फेरि फेरि खोज्ने लालसा,
जति खाए पनि यिनको, कहिल्यै मेटिन्न प्यासा !
परिश्रमको मूल्य छैन, लोभीहरूको बजार छ, “
आँ ऽऽऽऽऽ” भन्दै बस्नेहरूको, यही धन्दा अपरम्पार छ ।
श्रम गर्ने जनता सधैँ, पसिना बगाउँछन्,
धूर्तहरू मुख खोलेर, सित्तैमा सबै चपाउँछन् ।
गाउँटोल उठ्दै गर्दा, तिमी किन निदाएर बस्ने ?
सबैको पसिनाले बनेको ठाउँमा, अरूकै भाग खोसेर हाँस्ने ?
यो माटो सबैको हो, यो बाटो सबैले हिँड्ने हो,
संयन्त्र पनि सबैको हो, यसलाई मिलेर जोगाउने हो ।
एकको लोभले गाउँ बिग्रन्छ, एकको स्वार्थले संयन्त्र ढल्छ,
आज मुख बाएर बस्नेहरूकै कारण, भोलि सिङ्गो समाजले मूल्य चुकाउँछ ।
अब त चेतनाको दीप बालेर, नराम्रो बाटोबाट निस्क,
“आँ ऽऽऽऽऽ” गरेर बस्ने होइन, आफ्नै हातले आफ्नो ठाउँ सिँगार ।
श्रम गर्ने हातलाई सम्मान गर, इमानदार कामलाई अघि सार,
कुर्सी होइन—कर्तव्य रोज, भाग होइन—योगदानको विचार ।
गाउँ राम्रो भए ठाउँ बन्छ, ठाउँ राम्रो भए समाज,
समाज उठे देश उठ्छ— यही हो परिवर्तनको आवाज !
त्यसैले अब मुख बाएर, अरूकै आशमा नबसौँ,
“आँ ऽऽऽऽऽ” को बहाना छोडी, आफ्नै कर्मले समाज बनाऔँ ।
स्वार्थको जाल च्यातौँ, परजीवी बन्ने चाल भगाऔँ,
श्रम, इमान र जिम्मेवारीले, आफ्नो देश सजाऔँ ।
छोडी लाज पचेको बानी, परजीवी बन्ने चाल,
“आँ ऽऽऽऽऽ” कै भरमा नपारौँ, देशको यो बेहाल !
नत्र समयले सोध्नेछ— “तिमीले के दियौ समाजलाई ?”
उत्तर दिन नसक्दा, ओठबाट फेरि त्यही निस्कनेछ — “आँ ऽऽऽऽऽ…!”

प्रतिक्रिया