काठमाडौं । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा उल्लेख्य गिरावट आउँदा पनि नेपाली उपभोक्ताले भने त्यसको राहत पाउनुको साटो उल्टै महँगीको मार खेप्नु परिरहेको छ। पछिल्लो समय विश्व बजारमा तेलको मूल्य ओरालो लाग्ने क्रम जारी रहे पनि नेपालमा इन्धनको भाउ हालसम्मकै उच्च विन्दुमा पुग्नुमा मुख्यगरी अमेरिकी डलरको मजबुत स्थिति, नेपालको कर प्रणाली र आयल निगमको वित्तीय दायित्व प्रमुख बाधक देखिएका छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको कारोबार डलरमा हुने गर्दछ। पछिल्लो समय नेपाली रुपैयाँको तुलनामा अमेरिकी डलर ऐतिहासिक रूपमै महँगो भएकाले कच्चा तेलको मूल्य घटे पनि विनिमय दरका कारण नेपाल आयल निगमको खरिद लागत कम हुन सकेको छैन। यसका साथै, नेपालले कच्चा तेल नभई भारतीय आयल कर्पोरेसन (आईओसी) बाट प्रशोधित इन्धन खरिद गर्ने गर्दछ। आईओसीले पठाउने नयाँ मूल्य सूचीमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको कच्चा तेलको गिरावट अनुसारको लाभ नआउँदा र प्रशोधन खर्च उच्च हुँदा स्थानीय बजारमा मूल्य सोचे अनुरूप घट्न सकेको छैन।
इन्धनको मूल्यलाई स्थिर राख्न नसक्नुमा सरकारले लगाउने चर्को कर पनि हो । विश्वव्यापी बजारमा हुने उतारचढावलाई नेपालको स्वचालित मूल्य प्रणालीले पूर्ण रूपमा पछ्याउन नसक्दा र निगमको वित्तीय व्यवस्थापन कमजोर हुँदा सर्वसाधारणले महँगीको चर्को मूल्य चुकाउनु परिरहेको छ। सरकारले निगमको संरचनामा पुनरावलोकन नगरेसम्म अन्तर्राष्ट्रिय बजारको गिरावट नेपाली उपभोक्ताका लागि ‘आकाशको फल’ सरह मात्र हुने देखिन्छ।
प्रतिक्रिया