अमेरिका र इरानबीचको सैन्य तनाव लगातार छैटौँ दिन पनि जारी रहँदा हर्मुज जलडमरूमध्य क्षेत्रमा द्वन्द्व थप चर्किएको छ। अमेरिकी सेनाले इरानका विभिन्न सैन्य पूर्वाधारमा नयाँ श्रृंखलाबद्ध हवाई तथा समुद्री आक्रमण गरेको जनाएको छ भने इरानले पनि अमेरिकाका क्षेत्रीय सैन्य लक्ष्यहरूमा जवाफी आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ।
अमेरिकी सेनाको केन्द्रीय कमाण्ड (सेन्टकम) का अनुसार पछिल्लो आक्रमण इरानको सैन्य क्षमता कमजोर बनाउने उद्देश्यले गरिएको हो। सेन्टकमले हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली, तटीय निगरानी केन्द्र, सैन्य रसद संरचना तथा समुद्री क्षमतासँग सम्बन्धित दर्जनौँ सैन्य लक्ष्यमा आक्रमण गरिएको जनाएको छ। साथै, इरानी बन्दरगाहमाथिको नाकाबन्दीलाई कडाइ गर्दै एउटा तेल ट्यांकर नियन्त्रणमा लिइएको र तीनवटा व्यापारिक जहाजलाई फर्काइएको दाबी पनि गरेको छ।
यता, इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमले भने अमेरिकी आक्रमण सैन्य लक्ष्यमा मात्रै सीमित नरही नागरिक पूर्वाधारमाथि समेत भएको आरोप लगाएका छन्। सरकारी समाचार संस्था आईआरएनएका अनुसार बन्दर अब्बासस्थित पाँचवटा पुल, रेल स्टेशन तथा इरानशहर विमानस्थलमा आक्रमण हुँदा कम्तीमा सात जनाको मृत्यु भएको छ।
बीबीसीले पनि बन्दर अब्बास नजिकै रहेको एउटा पुलमा भएको आक्रमणको स्वतन्त्र पुष्टि गरेको जनाएको छ।
इरानको जवाफी आक्रमणको दाबी
इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) ले अमेरिकाले इरानी सैनिकको हत्या गरेपछि जवाफी कारबाहीस्वरूप ओमानस्थित अमेरिकी समुद्री निगरानी रडार, कुवेत र बहराइनका केही लक्ष्य तथा सिरियाको अल-तनफस्थित अमेरिकी विशेष सैन्य कमाण्ड केन्द्रमा आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ।
यद्यपि अमेरिका र सिरियाले उक्त दाबीबारे कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।
यसैबीच जोर्डनको सेनाले आफ्नो आकाशमा प्रवेश गरेका तीनवटा इरानी क्षेप्यास्त्र खसालेको जनाएको छ। इराकको कुर्दिस्तान क्षेत्रको एरबिलमाथि उडाइएका आठवटा ड्रोन पनि नष्ट गरिएको त्यहाँका सुरक्षा निकायले बताएका छन्।
हर्मुज जलडमरूमध्य अझै बन्द
दुवै पक्षबीचको संघर्षका कारण विश्वकै महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्गमध्ये एक मानिने हर्मुज जलडमरूमध्य अझै बन्द रहेको छ। इरानले अमेरिकी तथा इजरायली आक्रमणको प्रतिक्रियास्वरूप जलडमरूमध्य प्रभावकारी रूपमा बन्द गरेको हो।
यसको प्रत्यक्ष असर अन्तर्राष्ट्रिय तेल आपूर्तिमा पर्न थालेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (आईईए) का प्रमुख फातिह बिरोलले अवस्था केही साताभित्र सामान्य नभए विश्व ऊर्जा आपूर्तिमा गम्भीर संकट आउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
वार्ताको आह्वान
तनाव बढिरहेका बेला चीन र पाकिस्तानका विदेशमन्त्रीहरूले अमेरिका र इरानलाई तत्काल युद्ध रोक्न र वार्तामा फर्किन आग्रह गरेका छन्।
यद्यपि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले इरानसँग कूटनीतिक संवादका लागि ढोका खुला रहेको जनाएको छ।
ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव क्यारोलिन लेभिटले इरानसँग संवाद जारी रहेको बताउँदै हर्मुज जलडमरूमध्यमा अमेरिकी जहाजमाथि हुने आक्रमणको जवाफ भने दिइने स्पष्ट पारेकी छन्।
इरानको अडान
इरानका शीर्ष वार्ताकार मोहम्मद बाघेर गालिबाफले इरानको हित सुनिश्चित नगर्ने कुनै पनि सम्झौता स्वीकार नगर्ने बताएका छन्। उनले हर्मुज जलडमरूमध्यमा इरानको सुरक्षा व्यवस्थापन राष्ट्रिय सुरक्षाको अभिन्न हिस्सा भएको बताएका छन्।
हताहती बढ्दै
इरानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार पछिल्ला सैन्य आक्रमणमा हालसम्म कम्तीमा ३८ जनाको मृत्यु भएको छ भने ४ सयभन्दा बढी व्यक्ति घाइते भएका छन्।
द्वन्द्व लम्बिँदै जाँदा मध्यपूर्वमा सुरक्षा अवस्था थप जटिल बन्दै गएको छ भने विश्व ऊर्जा बजार र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा समेत यसको प्रभाव बढ्दै गएको विश्लेषण गरिएको छ।
प्रतिक्रिया