मनसुन सक्रिय भएसँगै देशका विभिन्न भागमा बाढी, पहिरो र डुबानको जोखिम बढिरहेका बेला सरकारले नागरिकको सुरक्षाका लागि एउटा ‘डिजिटल ढाल’ अघि सारेको छ ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभाग (DHM) र राष्ट्रिय सूचना प्रविधि केन्द्र (NITC) को संयुक्त प्रयासमा सरकारी स्तरकै आधिकारिक मोबाइल एप्लिकेसन ‘नेपाल वेदर अफिसियल’ (Nepal Weather Official) सार्वजनिक गरिएको हो ।
यो एपलाई प्राकृतिक विपद्बाट हुनसक्ने जनधनको क्षति न्यूनीकरण गर्ने एउटा बलियो प्राविधिक हतियारको रूपमा हेरिएको छ । तर, सुरुवातकै चरणमा एपमा देखिएका केही प्राविधिक कमजोरीले गर्दा यसको प्रभावकारितामाथि भने प्रश्न चिह्न खडा भएको छ ।
विपद् पूर्वतयारीमा कसरी बन्ला सहयोगी?
विगतमा मौसम र बाढीको सूचना ढिलो पाउँदा ठुलो मानवीय क्षति बेहोर्नुपरेका उदाहरणहरू प्रशस्तै छन् । यो एपले सोही खाडललाई पुर्ने लक्ष्य राखेको छ ।
- तत्काल अलर्ट (Push Notifications): भारी वर्षा, चट्याङ, बाढी तथा पहिरोको जोखिमबारे एपले प्रयोगकर्ताको मोबाइलमै तत्काल ‘पुश नोटिफिकेसन’ पठाउनेछ । यसले जोखिमयुक्त क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सर्न महत्त्वपूर्ण समय (Golden Time) दिलाउने विश्वास गरिएको छ ।
- नदीको जलस्तर ट्र्याकिङ: नदी किनारका बस्तीहरूका लागि यो एप निकै उपयोगी हुनसक्छ । नदीहरूको जलस्तर, बाढीको पछिल्लो अवस्था र वर्षा मापन केन्द्रहरूको प्रत्यक्ष (Live) विवरण यसमा समेटिएको छ ।
- ट्रेकिङ र पर्यटन सुरक्षा: उच्च हिमाली क्षेत्रमा जाने पर्यटक तथा पदयात्रीका लागि हिमपात, भिजिबिलिटी र ट्रेकिङ क्षेत्रको विशेष पूर्वानुमानले दुर्घटना घटाउन मद्दत पुर्याउनेछ ।
बहुभाषिक र आधुनिक फिचर
एन्ड्रोइड र आईओएस दुवै प्लेटफर्ममा उपलब्ध यो एपलाई सर्वसाधारणले सजिलै बुझ्न सकून् भनेर बहुभाषिक इन्टरफेस (Multilingual Interface) मा डिजाइन गरिएको छ । एप खोल्ने बित्तिकै ३ दिनको पूर्वानुमान, एक-एक घण्टाको अपडेट र ७ दिने साप्ताहिक विवरण हेर्न सकिन्छ । साथै, वायुको गुणस्तर (AQI), महसुस हुने तापक्रम (Feels like), र भू-उपग्रह (Satellite) बाट लिइएका तस्बिर तथा राडार डेटा पनि यसमा उपलब्ध छन् ।
मुख्य चुनौती: फिचर राम्रो, गति सुस्त
सरकारले प्रविधिको क्षेत्रमा सराहनीय काम गरे पनि कार्यान्वयनको पाटोमा सधैँझैँ केही कमजोरी देखिएका छन् । एपका कतिपय महत्त्वपूर्ण फिचरहरू लोड हुने क्रममा सुस्तता (Lagging) र प्राविधिक त्रुटिहरू (Errors) भेटिएका छन् । विपद्को समयमा एक-एक सेकेन्डको महत्त्व हुने हुनाले, एपको सर्भर र गतिको यो सुस्तता नागरिकका लागि महँगो साबित हुन सक्छ ।
‘नेपाल वेदर अफिसियल’ एप नेपाली प्रविधिको क्षेत्रमा र नागरिक सुरक्षाका लागि चालिएको एउटा ठुलो र सकारात्मक कदम हो । तर, यसलाई केवल ‘एप सार्वजनिक गर्ने’ सरकारी औपचारिकतामा मात्र सीमित नराखी, यसमा देखिएका प्राविधिक त्रुटिहरूलाई तत्काल सुधारेर ढुक्कसँग चल्ने बनाउनु अहिलेको मुख्य आवश्यकता देखिन्छ । सर्वसाधारणले यसलाई गुगल प्ले स्टोर र एप्पल एप स्टोरबाट डाउनलोड गरी प्रयोग गर्न सक्छन् ।
प्रतिक्रिया