हर्मुज क्षेत्रमा फेरि तनाव

हर्मुज जलडमरूमध्यमा तीन वटा व्यावसायिक तेल ट्याङ्करमाथि भएको आक्रमणको जवाफस्वरूप अमेरिकाले इरानका सैन्य लक्ष्यहरू तथा इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्स (IRGC) का साना नौसैनिक डुङ्गाहरूलाई लक्षित गर्दै नयाँ चरणको हवाई तथा सैन्य आक्रमण गरेको छ। अमेरिकी सेनाको केन्द्रीय कमान्ड (CENTCOM) ले “शक्तिशाली र निर्णायक” कारबाही सञ्चालन गरिएको जनाएको छ।

आक्रमणपछि दक्षिणी इरानको बन्दर अब्बास क्षेत्रमा ठूलो आगलागी भएको भिडियो सार्वजनिक भएको छ। इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार अमेरिकी आक्रमण बन्दर अब्बास, केश्म (Qeshm) द्वीप र सिरिक क्षेत्रमा केन्द्रित थियो।

इरानका उपविदेशमन्त्रीले अमेरिकी कारबाहीलाई गत महिना दुई देशबीच भएको समझदारी (Memorandum of Understanding) को स्पष्ट उल्लङ्घन भएको आरोप लगाएका छन्। उनले अमेरिकाले सैन्य आक्रमण र आर्थिक दबाब दुवैमार्फत सहमति तोडेको दाबी गर्दै तेहरानले “निर्णायक कदम” चाल्ने चेतावनी दिएका छन्।

अमेरिकाले भने हर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै गुडिरहेका तीन वटा तेल ट्याङ्करमाथिको आक्रमणपछि अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री मार्गको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न प्रतिकारात्मक कारबाही गरिएको जनाएको छ। सेन्टकमका अनुसार कारबाहीमा इरानका दर्जनौँ सैन्य पूर्वाधार, तटीय रक्षा प्रणाली, ड्रोन तथा क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपणस्थल र आईआरजीसीसँग सम्बन्धित नौसैनिक साधनहरूलाई निशाना बनाइएको छ।

यस घटनासँगै मध्यपूर्वमा पुनः तनाव चुलिएको छ। पछिल्ला घटनाक्रमले केही समयअघि भएको युद्धविराम र कूटनीतिक प्रयासहरू संकटमा परेको विश्लेषण गरिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले दुवै पक्षलाई संयमता अपनाउन र तनाव थप नबढाउन आग्रह गरिरहेको छ।