इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघ्ची ले कूटनीतिक समाधान सम्भव हुँदा पनि अमेरिका “लापरवाह सैन्य साहसिकतामा” उत्रिने गरेको आरोप लगाएका छन्। सामाजिक सञ्जालमार्फत उनले इरानले कहिल्यै दबाबमा नझुक्ने बताएका हुन्।
उनले अमेरिकाले बारम्बार तनाव बढाउने प्रयास गरेको भन्दै यो “दबाब सिर्जना गर्ने रणनीति हो कि कसैले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प लाई पुनः द्वन्द्वमा फसाएको हो” भन्ने प्रश्न उठाएका छन्।
यद्यपि पछिल्ला झडपबीच पनि ट्रम्पले युद्धविराम कायम रहेको दाबी गरेका छन्। अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरीमा सुरु गरेको सैन्य कारबाही अन्त्य गर्ने उद्देश्यले उक्त युद्धविराम घोषणा गरिएको थियो।
अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियो का अनुसार इरानले अमेरिकी प्रस्तावबारे प्रतिक्रिया दिने अपेक्षा गरिएको छ। इटाली भ्रमणका क्रममा उनले “गम्भीर प्रस्ताव आउने आशा” व्यक्त गरेका छन्।
होर्मुज क्षेत्रमा तनाव
इरानले होर्मुज जलडमरू मा नियन्त्रण कायम राख्दै अमेरिकी सहयोगी देशहरूमाथि आक्रमण गरिरहेको छ। विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल तथा ग्यास आपूर्ति यही मार्ग हुँदै हुने भएकाले यसको अवरोधले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य वृद्धि भएको छ।
यसैबीच अमेरिकी सेनाले इरानी ध्वजावाहक दुई तेल ट्यांकरलाई “ब्लकेड उल्लंघन” गरेको आरोप लगाउँदै निष्क्रिय बनाएको जनाएको छ। United States Central Command का अनुसार ती जहाजलाई बन्दरगाह प्रवेश गर्न नदिन “सटीक प्रहार” गरिएको थियो।
अमेरिकाले हाल ७० भन्दा बढी ट्यांकरहरूलाई इरानी बन्दरगाहमा प्रवेश वा बाहिरिन नदिएको जनाएको छ।
इजरायल–लेबनान वार्ताको तयारी
अमेरिकाले इजरायल र लेबनानबीचको तनाव अन्त्य गर्न आगामी मे १४ र १५ मा वार्ता आयोजना गर्ने तयारी गरेको छ। वार्ताको उद्देश्य इजरायलको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु र लेबनानको सार्वभौमिकता तथा पुनर्निर्माणलाई अगाडि बढाउनु रहेको बताइएको छ।
तर इरान समर्थित समूह हिज्बुल्लाह ले निःशस्त्रीकरणको माग अस्वीकार गर्दै वार्ताप्रति असन्तुष्टि जनाएको छ।
खाडी क्षेत्रमा थप झडप
पछिल्ला दिनहरूमा होर्मुज क्षेत्रमा अमेरिकी र इरानी सेनाबीच आक्रमण–प्रत्याक्रमण जारी छ। अमेरिकाले इरानले आफ्ना युद्धपोतहरूमा मिसाइल, ड्रोन र साना डुङ्गामार्फत आक्रमण गरेको आरोप लगाएको छ भने इरानले अमेरिकी हवाई आक्रमणबाट आफ्ना जहाज र तटीय क्षेत्रमा क्षति पुगेको दाबी गरेको छ।
दक्षिणी होर्मोजगान प्रान्त नजिकै भएको आक्रमणमा एक जहाजमा आगलागी भएको र कम्तीमा १० जना नाविक घाइते भएको इरानी अधिकारीहरूले बताएका छन्।
यसैबीच ट्रम्पले अमेरिकाले इरानी आक्रमणकारी साधनहरू नष्ट गरेको दाबी गर्दै “सम्झौता नगरे अझ कडा कारबाही गरिने” चेतावनी दिएका छन्।
कूटनीतिक पहल जारी
यसै क्रममा अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्स र कतारका प्रधानमन्त्रीबीच वाशिङ्टनमा भेटवार्ता भएको छ। कतारले सबै पक्षलाई वार्तामा सहभागी हुन आग्रह गर्दै दीर्घकालीन शान्तिको आवश्यकता औंल्याएको छ।
हालको परिस्थितिले मध्यपूर्व क्षेत्रमा तनाव अझ बढ्ने संकेत देखिएको छ भने कूटनीतिक समाधानको प्रयास जारी रहेको छ।
प्रतिक्रिया